«Αν θέλετε το παιδί σας να γίνει έξυπνο, διαβάστε του παραμύθια. Αν θέλετε να γίνει πιο έξυπνο, διαβάστε του περισσότερα παραμύθια…!» 
Άλμπερτ Αϊνστάιν. 

Αλήθεια, έχετε αναρωτηθεί γιατί τα παραμύθια, ακόμη και τα πιο τρομακτικά, είναι πολύτιμη πνευματική «τροφή» για τα παιδιά…;

ΤΑ ΠΑΡΑΜΥΘΙΑ ΔΕΙΧΝΟΥΝ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΠΩΣ ΝΑ ΛΥΝΟΥΝ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ

Μικροί και μεγάλοι μαθαίνουν από τους πρωταγωνιστές μίας ιστορίας. 
Όπως συμβαίνει με μία διδακτική θεατρική παράσταση ή ένα καλό βιβλίο, έτσι ακριβώς τα παιδιά διδάσκονται από ένα παραμύθι. 
Αυτές οι ιστορίες που συμβαίνουν «μια φορά κι έναν καιρό», βοηθούν τα παιδιά να αναπτύξουν την κριτική τους σκέψη. 
 Να ξεχωρίζουν το καλό από το κακό και να δουν ότι με τη φαντασία, το θάρρος και την    υπομονή λύνονται τα  προβλήματα. 

ΤΑ ΠΑΡΑΜΥΘΙΑ ΔΕΙΧΝΟΥΝ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΠΩΣ ΝΑ ΝΙΚΟΥΝ ΤΟ ΦΟΒΟ

«Τα παραμύθια δε λένε στα παιδιά ότι υπάρχουν δράκοι. Τα παιδιά ήδη γνωρίζουν ότι δεν υπάρχουν δράκοι. Τα παραμύθια λένε στα παιδιά ότι οι δράκοι μπορούν να ηττηθούν», είχε πει ο Βρετανός συγγραφέας G.K. Chesterton. 
Ο διάσημος συγγραφέας και παιδοψυχολόγος, Bruno Bettelheim, πίστευε ότι τα παραμύθια είναι σημαντικά για την ανάπτυξη των παιδιών, επειδή οι βασικοί χαρακτήρες –που είναι και οι ίδιοι παιδιά πολλές φορές– επιδεικνύουν θάρρος και νικούν σε έναν κόσμο γιγάντων και εχθρικών ενηλίκων.

ΤΑ ΠΑΡΑΜΥΘΙΑ ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΖΟΥΝ ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΓΙΑ ΤΙΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ ΤΗΣ ΖΩΗΣ

Μέσα από τα παραμύθια, τα παιδιά συναντούν προκλήσεις με τις οποίες παλεύουν και οι ενήλικες: την προδοσία, τους τσακωμούς, τη ζήλια. Είναι οι άσχημες πλευρές της ζωής, που δε λείπουν από τους παραδοσιακούς μύθους και τα παραμύθια. «Τα παραμύθια επεξεργάζονται τόσες πολλές φοβίες, όχι μόνο προσωπικές, αλλά όλης της κοινωνίας, αλλά το κάνουν με έναν τρόπο ασφαλή, γιατί όλα αυτά συμβαίνουν…μια φορά κι έναν καιρό», εξηγεί η Μαρία Τατάρ, καθηγήτρια στο Harvard College.

ΤΑ ΠΑΡΑΜΥΘΙΑ ΔΙΝΟΥΝ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΕΥΚΑΙΡΙΑ ΓΙΑ ΔΙΑΛΟΓΟ

Τέτοιες ιστορίες «ελεγχόμενου φόβου» δίνουν μία θαυμάσια ευκαιρία στους γονείς να συζητήσουν με τα παιδιά τους τις πιο βαθιές τους ανησυχίες και ανασφάλειες από τον πραγματικό κόσμο. Οι φανταστικοί χαρακτήρες συνεισφέρουν θετικά στο διάλογο. 

ΤΑ ΠΑΡΑΜΥΘΙΑ ΜΙΛΟΥΝ ΜΙΑ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΓΛΩΣΣΑ

«Γνωρίζουμε τα παραμύθια ως παιδιά, είτε μέσω της αφήγησης, είτε ακόμη και μέσω της παντομίμας. Ζούμε με αυτά, αναπνέουμε με αυτά, ξέρουμε το τέλος τους», γράφει ο Neil Gaiman. 
Ορισμένα παραμύθια, όπως η Σταχτοπούτα, υπάρχουν σε πολλές κουλτούρες, αν και με μικρές διαφορετικές πινελιές σε κάθε χώρα. Όλες οι διαφορετικές εκδοχές όμως, μοιράζονται κάτι κοινό: μία σαγηνευτική ιστορία για την ανάγκη να νικήσει το καλό.

ΤΑ ΠΑΡΑΜΥΘΙΑ ΠΡΟΣΦΕΡΟΥΝ ΗΘΙΚΑ ΔΙΔΑΓΜΑΤΑ

Τα παραμύθια θέτουν το ηθικό πρόβλημα της συνύπαρξης του καλού και του κακού (που συμβολίζουν συνήθως οι δράκοι, οι γίγαντες και οι μάγισσες). Συνήθως το καλό υπερισχύει και ο κακός χάνει. Μέσω της ταύτισης με τον ήρωα, το παιδί παίρνει το ηθικό δίδαγμα.

ΤΑ ΠΑΡΑΜΥΘΙΑ ΔΙΔΑΣΚΟΥΝ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΑ ΒΑΣΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΝΟΣ ΔΙΗΓΗΜΑΤΟΣ Ή ΜΙΑΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ

Τους διδάσκουν τη διαφορά ανάμεσα στη φαντασία και την πραγματικότητα, ότι οι ιστορίες μπορεί να εξελίσσονται σε άλλο περιβάλλον, σε άλλη χώρα και σε άλλο χρόνο. Ότι οι πρωταγωνιστές έχουν διαφορετικά γνωρίσματα και διαφορετικούς χαρακτήρες. Εάν το παιδί κατανοήσει αυτές τις διαφορές από πολύ μικρή ηλικία, τότε ενισχύεται η ικανότητά του να κατανοεί τη σχέση αιτίας-αποτελέσματος και να προβλέπει το επόμενο βήμα.

ΤΑ ΠΑΡΑΜΥΘΙΑ ΑΝΑΠΤΥΣΣΟΥΝ ΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΦΑΝΤΑΣΙΑ

«Όταν εξετάζω τον εαυτό μου και τον τρόπο σκέψης μου, έρχομαι στο συμπέρασμα ότι το χάρισμα της φαντασίας σημαίνει περισσότερα για εμένα από οποιοδήποτε ταλέντο για αφηρημένη, θετική σκέψη. Το να ονειρεύεσαι για όλα τα σπουδαία πράγματα που μπορείς να καταφέρεις, είναι το κλειδί για μια ζωή γεμάτη με θετικότητα.  Άφησε τη φαντασία σου να καλπάσει ελεύθερη και δημιούργησε έναν κόσμο στον οποίο θα ήθελες να είσαι μέσα», είχε πει ο Άλμπερτ Αϊνστάιν.

Κείμενο: βασισμένο σε δημοσιεύσεις εκπαιδευτικών σελίδων και άρθρων για την εκπαίδευση.

Φωτογραφίες: Vladimir Radunsky από την εικονογράφηση του βιβλίου «Σε μια δέσμη φωτός» της συγγραφέως Jennifer Berne, εκδ. Καλειδοσκόπιο